فهرست مطالب
بیلت چیست؟
بیلت (Billet) که با نام شمشال هم شناخته میشود همان شمش فولادی است که با ذوب سنگ آهن در کوره و قالب زدن آن تولید میشود و از آن برای تولید محصولاتی با مقاطع طویل فولادی استفاده میشود.
فولاد خام در شکل خالص خود فایده و کاربرد خاصی ندارد و قبل از ورود به بازار باید به قطعات مفیدتری تبدیل شود. بیلت فولادی یکی از محصولات میانی فولاد است که به صورت مستقیم در صنایع مختلف و ساختمانسازی به کار نمیرود.
بیلت فولادی؛ ابعاد و مشخصات ظاهری
دو شکل رایج از اشکال فلزی که معمولاً مورد استفاده قرار میگیرند شمش و بیلت است که در فرآیندهایی مانند ریختهگری و آهنگری حلقه نورد بدون درز تولید میشوند. شمش و بیلت مشابه به نظر میرسند اما از نظر اندازه، شکل و کاربرد تفاوتهای قابل توجهی دارند.
بیلت دارای سطح مقطع مربعی یا دایرهای شکل است که این سطح مقطع از تمامی انواع شمش کوچکتر و طول آن از همه بلندتر است. سطح مقطع بیلت معمولاً کمتر از ۲۳۰ سانتیمتر مربع با عرض کمتر از ۱۵ سانتیمتر است. بیلت معمولاً در تولید میلهها و لولهها استفاده میشود که به سطح مقطع کمتری نیاز دارند.
بیشتر بخوانید: مقاله انواع شمش فولادی
مشخصات شمش بیلت
بیلتهای فولادی در قیاس با میلگردها و محصولات فولادی فرآوری شده ویژگیهای خاص و مشخصی دارند. بیلتها ساختار دانهای مشخصی دارند که این اجازه را به فلز میدهد تا به روش غیر قابل تفکیک پردازش شود. بیلت هنگامی که در دماهای مختلف در پرسه قالبگیری و شکلدهی قرار دارد انعطافپذیری و خاصیت ارتجاعی بالایی دارد.

ویژگیهای مهم شمش بیلت چیست؟
مهمترین ویژگی فیزیکی بیلت بافت و دانهبندی خاصش است. این ویژگی در کنار عرض و سطح مقطع کوچک بیلت موجب شده تا چگالی آن از سایر انواع شمش بیشتر باشد. همچنین انعطافپذیری و قدرت شکلدهی زیادی داشته باشد.
عناصر مهم موجود در ترکیب شیمیایی بیلت و تاثیر آنها
- کبالت: برای افزایش مقاومت در برابر گرما
- وانادیوم: برای ریزتر کردن میکرو ساختار فولاد
- منگنز و مولیبدن: برای بالا بردن قابلیت سختکاری
- نیبوبیوم و تنگستن: برای افزایش مقاومت در برابر سایش
- سیلیسیم، کروم و نیکل: برای افزایش چقرمگی و استحکام
- فسفر، گوگرد، سرب و کلسیم: برای افزایش قابلیت ماشینکاری
شما میتوانید برای خرید انواع فروآلیاژها اعم از فرو وانادیوم، فرو مولیبدن، فرو منگنز و… وارد لینک های زیر شوید:
بیشتر بخوانید: مقاله کاربرد فرو آلیاژ و مقاله کاربرد نیکل چیست؟
کاربرد بیلت چیست؟
بیلت فولادی به دلیل داشتن خواص فیزیکی، شیمیایی و انعطافپذیری بالا یکی از پر مصرفترین انواع شمش در بازار فولاد است که در صنایع مختلف از آن استفاده میشود و در بازار آهن هم طرفداران زیادی دارد. در کل برای ساخت اکثر مقاطع فولادی به جزء ورق میتوان از شمش بیلت استفاده کرد.
کاربرد بیلت فولادی عموماً شامل موارد زیر است:
- در صنعت عمران و ساختمانسازی برای تولید تیرها، ستونها و سایر اجزای سازهای
- در صنایع حمل و نقل ریلی برای ساخت ریل راه آهن و قطعات جانبی مربوطه آن
- تولید تجهیزات و قطعات مختلف ماشین آلات
- در ساخت سد و انواع پل و اسکله

بیشتر بخوانید: مقاله کارخانه فولاد و مقاله ریخته گری فولاد
محصولات فولادی با مقاطع طویل که به کمک بیلت تولید میشوند
عمده مصارف انواع بیلت فولادی در زمینه تولید تسمه، مفتول و میلگرد شاخهای، کلاف، آجدار و ساده است. علاوه بر اینها محصولات زیر هم توسط بیلت تولید میشوند:
- قوطی
- سپری
- ناودانی
- نبشی فابریک
- تیرآهن معمولی
- لولههای بدون درز (مانیسمان)
- محصولات اکسترودی
- چرخ دندهها
- شفتها
- محورها
تولید بیلت چه فرایندی دارد؟
بیلت از طریق روشهای ریختهگری مداوم یا نوردگرم که شامل کوره بلند (BF)، کوره قوس الکتریکی (EAF)، کوره القایی(IMF) و فرآیند اکستروژن است تولید میشود.
برای تولید بیلت ابتدا سنگ آهن را خالصسازی میکنند بدین شکل که مواد اضافی آن را حذف کرده و سپس آن را ذوب میکنند. از طریق انجماد مایع مذاب بیلت تولید میشود و در دمای بسیار پایینی قرار داده میشود تا فلز شکل بگیرد. مشخصات فیزیکی بیلت توسط دما امکان تغییر دارد و میتوان دوام و استحکام آن را افزایش داد.
استاندارهای مهم در تولید بیلت فولادی
تولید بیلتهای فولادی باید دارای استاندارد خاصی باشد تا مورد تایید مصرف کنندگان قرار گیرد. بیلت موجود در بازار ایران معمولاً دارای استاندارد روسی GOST است که به دو گرید 3SP و 5SP تقسیم میشود. در زمینه استانداردهای فنی تولید این دو گرید بیلت شامل فولادهای ساده کربنی قرار میگیرند.

مزایای استفاده از بیلت فولادی
- تنوع در اندازه و شکلها
- قابلیت بازیافت و استفاده مجدد
- افزایش کارایی، دوام و عمر مفید محصولات
- کاهش آلودگی هوا و حفاظت از محیط زیست
- مقاومت در برابر شرایط جوی و ضربههای مختلف
- کاهش زمان و هزینههای تولید به دلیل استفاده از فرآوردههای میانی نورد
قیمت بیلت؛ عوامل تاثیرگذار
قیمت بیلت فولادی مانند سایر مقاطع فولادی به موارد متغیری بستگی دارد و لازم است خریداران بیلت پیش از اقدام به خرید قیمتها را بررسی کنند. عوامل موثر بر قیمت بیلت در بازار ایران شامل موارد زیر است:
- تغییرات نرخ ارز
- قیمت جهانی فولاد
- قیمت انرژی و سوخت
- اوضاع بازار جهانی فولاد
- تغییرات هزینه حمل و نقل
- قیمت جهانی سنگ آهن و ضایعات آن
بیشتر بخوانید: مقاله تحلیل بازار جهانی فولاد
تولیدکنندگان بزرگ داخلی صنعت بیلت
تولید و فروش بیلت فولادی توسط کارخانه های زیر صورت میگیرد:
- کارخانه ذوبآهن اصفهان
- فولاد مبارکه اصفهان
- فولاد خوزستان
- فولاد کاویان
- فولاد ارفع
- فولاد خزر
- فولاد پاسارگاد
- ویان همدان
- فولاد سیرجان
- فولاد هرمزگان
- فولاد آلیاژی ایران
- فولاد کاوه جنوب
نتیجه گیری
بیلت فولادی در صنایع وابسته به فولاد محصول بسیار مهمی است. بیلت در حوزههای مختلف ساخت و ساز و تولید قطعات صنعتی کاربردهای زیادی دارد. در کل بیلت فولادی با ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی متنوع و زیادی که دارد یک محصول ضروری و مؤثر در صنایع مختلف است.
برای استعلام قیمت و خرید انواع فروآلیاژها، گرافیت، جوانه زا و… با ما تماس بگیرید:


